دین شما مهم نیست (دالایی لاما)

یک گفتگوی کوتاه بین متکلم برزیلی، لئوناردو باف*، و دالایی لاما

در میزگردی درباره دین و آزادی که دالایی لاما و من در آن شرکت داشتیم، در فرصت استراحت، با بدجنسی و همچنین با علاقه از او پرسیدم: «عالیجناب، بهترین دین چیست؟»
فکر کردم او خواهد گفت: «بودیسم تبتی» یا «ادیان شرقی که بسیار کهنتر از مسیحیت هستند»
دالایی لاما مکث کرد، لبخند زد و در چشمان من نگریست...
این کار باعث تعجب من شد، چون می دانستم سؤالم توأم با بدجنسی است.
او پاسخ داد: «بهترین دین، آن دینی است که شما را به خدا نزدیکتر کند. آن که از شما انسان بهتری سازد»
برای این که از دستپاچگی در مقابل چنین پاسخ حکیمانه ای رها شوم، پرسیدم: «چه دینی از من انسان بهتری می سازد؟»
او پاسخ داد: «آن که شما را دلسوزتر، خردمندتر، منقطعتر، مهربانتر، نوعدوست تر، مسؤولتر و به اخلاقیات پایبندتر سازد. دینی که این تأثیر را در شما داشته باشد، بهترین دین است».
من برای لحظه ای ساکت ماندم و از پاسخ خردمندانه و انکار ناپذیر او لذت بردم. حتی هنوز هم درباره آن فکر می کنم:
«دوست من، برای من مهم نیست شما چه دینی دارید یا اصلا دیندار هستید، یا خیر. چیزی که واقعا برای من مهم است، رفتار شما در برابر دوستان، خانواده، کار، جامعه و در برابر جهان است. به یاد داشته باشید که جهان انعکاس رفتارها و اندیشه های ماست. قانون عمل و عکس العمل فقط مال فیزیک نیست، بلکه به روابط انسانی هم مربوط می شود. من اگر نیکی کنم، نیکی خواهم دید و اگر بدی کنم، بدی دریافت خواهم کرد. آنچه اجداد ما به ما گفته اند، حقیقت محض است. شما همیشه همان چیزی را به دست خواهید آورد که برای دیگران بخواهید. این سرنوشت نیست که سعادت ما را تعیین می کند، بلکه انتخاب خودمان است».
سرانجام گفت: «مراقب افکارتان باشید، چون تبدیل به گفتار خواهد شد. مراقب گفتارتان باشید، چون تبدیل به عمل خواهد شد. مراقب اعمالتان باشید، چون تبدیل به عادت خواهد شد. مراقب عاداتتان باشید، چون شخصیت شما را خواهد ساخت. مراقب شخصیتتان باشید، چون سرنوشت شما را شکل خواهد داد. و سرنوشت شما زندگی شما خواهد بود.
و هیچ دینی برتر از حقیقت نیست».

* لئوناردو یکی از مصلحین الهیات آزادی است.

چه زیبا! هیچ دینی برتر از

چه زیبا! هیچ دینی برتر از حقیقت نیست.
یا می توان گفت دین اصیل از حقیقت جدا نیست.