اساس همه ادیان حقیقت است

نطق مبارک ٤ ذی حجّه ١٣٢٩ در کليسای نوای ديلام - پاريس قبل از ظهر ٢٥ نوامبر ١٩١١
هُو اللّه
جميع مظاهر مقدسه خدمت بحقيقت فرمودند * حضرت موسی ترويج حقيقت فرمود * حضرت مسيح تصريح حقيقت کرد * جميع حواريين توضيح حقيقت نمودند * حضرت رسول تبشير بحقيقت داد * اوليای الهی مؤسس حقيقت بودند * حضرت بهاء اللّه تأسيس حقيقت فرمود * کل مظاهر حقيقت بودند و تعاليم کل توحيد عالم انسانی و الفت و محبت و يگانگی و تنزيه و تقديس از ظلمات امکانی يعنی اختلاف و نزاع و جدال و قتال * پس ما که بندگان آن بزرگوارانيم چرا بايد اختلاف کنيم * چرا بايد نزاع و جدال نمائيم * بندگان يکخداونديم و جميع مشمول الطاف حضرت رحمانی * خداوند با کل در نهايت صلح است ما چرا با يکديگر جنگ نمائيم * خداوند با کل مهربانست ما چرا نا مهربان باشيم * خداوند خالق کل و رازق کل و مربی کل و حافظ کل است ما چرا از يکديگر جدا هستيم * سبب اينست که اساس اديان الهی از ميان رفته و فراموش شده و تشبث بتقاليد موهومه گشته * و چون تقاليد مختلف است سبب بغض و عداوت بين بشر گرديده* اما اگر باساس اديان الهی نظر کنيم کل يکی است و اگر رجوع بآن نمائيم کل متحد و متفق ميشويم و علم وحدت عالم انسانی در جميع آفاق موج زند * نهايت اينست که بعضی جاهلند بايد تعليم نمائيم اطفالند بايد تربيت شوند تا به بلوغ رسند مريضند بايد بنهايت مهربانی معالجه گردند * و از اين گذشته اختلاف و نزاع اهل اديان سبب شده است که احساسات ماديه غالب بر قلوب بشر گشته و احساسات الهيه از ميان رفته * اکثر بشر در عالم طبيعت غرق شده اند و ترقی معکوس کردند * زيرا حيوان محروم از ادراکات روحانی و ادراک حقايق و حکمتهای بالغه الهی اسير طبيعتند و غرق در گرداب ماده ابداً از خدا و از عالم الهی خبرندارند * حال اکثر بشر نيز بکلی از حقيقت اديان الهی محروم و حق دارند * زيرا آنچه در دست است تقاليد است و مخالف قوانين عقل * لهذا اکثر خلق طبيعی شده اند * پس ای اهل اديان بيائيد تا از تقاليد اوهام منزّه شويد و باساس اديان الهی تشبث نمائيد تا متفق و متحد شويد و پرستش حقيقت کنيد و در نهايت الفت و يگانگی در ظل خيمه توحيد راحت و آسايش نمائيد جميع نجوم سماء حقيقت گرديد و سراجهای روشن عالم انسانی شويد * حقيقت شريعت اللّه است * حقيقت هدايت اللّه است * حقيقت محبت اللّه است * حقيقت فيوضات اللّه است * حقيقت فضائل عالم انسانی است حقيقت نفثاث روح القدس است * ملاحظه نمائيد درندگی و خونريزی از خصايص عالم حيوانيست و محبت و رأفت و اتفاق از فضائل عالم انسانی * با وجود اين بمقتضای منطوق تاريخ عالم از بدايت حيات
بشر در قرون اولی و در وسطی حتی قرون اخيره هميشه خون بيچارگان خاک را رنگين نموده و همواره بشر در خطر بوده * حال نور حقيقت از افق ايران درخشيده و ابرهای کثيف بتدريج متلاشی ميشود و وحدت عالم انسانی در بدايت انتشار است و محبت و الفت در بين ملل علم بر افرازد نفثات روح القدس حکمران گردد * ای اهل عالم بحرکت و اهتزاز آئيد و شادمانی نمائيد و در سايه خيمه وحدت عالم انسانی در آئيد * و السّلام *

خطابات حضرت عبدالبهاء جلد اول، در سفر اروپا، ص ٢١٠-٢١٣